bij het scheepvaartmuseum

bij het scheepvaartmuseum
Als schipper van het V.O.C. schip de Amsterdam

donderdag 23 maart 2017

De vijf schepen met de naam "Globe" van redersfamilie Beck uit Groningen, 1861 - 2003 DEEL 2


Deel 2 van 2

In dit verhaal de drie laatste schepen uit de Beck dynastie die gevaren hebben met de naam Globe.
 

Globe nr. 3 - 1948


Globe (3) van 1948, callsign PEJD, type raised quarterdekker.
Eigenaar Johannes Beck (Ome Jannes).
Met een 300 pk Brons motor 5 cilinders, speed 9 knoop, lengte 46 m, breedte 8 m, laadvermogen (DW) 430 ton.
1969 Gesloopt bij Frans Rijsdijk in Hendrik Ido Ambacht (zie/lees blog Spirit-Tarzan-Globe).
Een belevenis uit de tijd dat ik op de Globe 3 voer (1968) als matroos/kok:


Losplaats tussen twee pakhuizen in


Thames barges


Nabij de Tower Bridge moest er stukgoed vanuit Rotterdam gelost worden in een gat tussen twee pakhuizen in. Hier lagen ook enkele Thames barges gemeerd aan mooie nieuwe trossen van 25 meter lengte. De Kapitein had dit ook gezien en gaf de Stuurman opdracht: 'Laat de matrozen die trossen maar in de bak doen. Geef er maar een ouwe tros van ons voor terug'. We deden dit braaf. Enkele dagen later waren we gelost en wachtten op hoogwater om richting zee te kunnen gaan. De Meester en de Kapitein stonden op de brugvleugel te praten, ik stond aan het roer...

'Kijk,' zei de Meester, 'daar vaart een politieboot met een blauw zwaailicht met sirene.'
'Kunnen wij niet harder Meester?' vroeg de Kapitein, 'ze komen vast naar ons toe.'
'Wat had je gedacht?' zei de Meester, 'Om ze voor te blijven met onze 9 mijl?'
'Ja!'
De politie speedboot verlegde haar koers naar ons toe, even later hadden wij haar langszij en vier agenten sprongen aan boord. Twee van hen kwamen richting stuurhuis, de beide andere bleven aan dek staan.
De vraag die gesteld werd: 'Zijn er per ongeluk trossen meegenomen die niet van het schip zijn?'
'Geen idee,' zei die Ouwe, 'maar kijkt u gerust rond.'
Even later werd hem gevraagd om naar het voorschip te komen, in de bak lag iets waar zij naar op zoek waren geweest.
'Graag weer afmeren Kapitein!'
Dit gebeurde nabij Regent Canal Dock in de Lime Creek.

Er werd proces verbaal opgemaakt, die Ouwe mocht niet van boord. Twee dagen later werd hij door agenten met een arrestantenwagen van boord gehaald, ze deden hem zelfs nog handboeien om. Men gaf hem een gratis rit door London om bij het gebouw waar snelrecht in werd behandeld te komen. £ 500,= (pond) boete exclusief de terugreiskosten om weer aan boord te komen. Of Beck deze £ 500,= betaald heeft? Of dat deze van die Ouwe z'n gage zijn ingehouden weet ik niet. Maar zelf denk ik het laatste. Hij ging de reizen erna wel meer smokkelen, ondanks dat zijn vrouw en dochtertje aan boord waren. In Zwijndrecht had hij een huis met een hypotheek.

De bemanning kon nog twee avonden naar de Charlie Brouwn. Ik ging naar de Three Cold Street, het was woensdag, dus met Ma Goldappel mee naar de Bingo. Hilary lag gelegerd nabij Swansea in Wales. Zij had het prima naar haar zin bij de RAMC* hoorde ik wanneer ik haar weer eens gebeld had vanuit een zeemanshuis.
Haar slotzin was steeds: 'Als je in Amsterdam op de Zeevaartschool zit, zal ik dan verlof nemen om met jou de door jou zo geprezen kroket te komen proeven?'
 
De drie hierboven beschreven Globe’s waren van een tijdperk van de Groninger kustvaart, die haar ruimen nog dicht legden met ruimschilden, ook wel beamsen genoemd. Houten luiken met daar overheen de perspenning, in keggen met de daarbij behorende houten keggen. Matrozen achter het roer, bij dichte mist in nauw vaarwater ging het anker er in, deze schepen hadden geen radar. In de machinekamer liepen de machinisten nog wacht zonder oorkleppen op en met een oliekan in de hand om de kleppen van de hoofdmotor te smeren. Iedere twee uur deden zij hun rondje in de MK. Gronings/Nederlands was de voertaal aan boord. Een Aga Cooker in de kombuis. Zaterdag was er de erwtensoep met pannenkoeken, de zaterdag die erop volgde Groninger rijsttafel. Zondags was er de halve kip met patat, evenals de daarbij zo onmisbare appelmoes uit blik. Broodbeleg jonge kaas en cervelaatworst. Nu ik er zo over schrijf is er door mij in die 40 jaar als zeeman zo ongeveer de afstand Rotterdam - London aan cervelaatworst met de evenzo geprezen tongenworst genuttigd.
 
 
Einde van een Thames barge, dit waren ooit eens de sleepwerkpaarden op de Thames (Theems).
 

* RAMC = de Royal Army Medical Corp.



Globe nr. 4 - 1979

 
Globe (4), callsign PEJB, type gladdekker.
Bouwjaar 1979, eigenaren 3 x Beck Globecka, Tribecka, Nobecka een 750 pk Mak motor 6 cylinders, speed 11 knoop, lengte 66 m, breed 11.50 m, laadvermogen (DW) 1625 ton.
Namen:
1993 Rockfleet, vlag Ierland.
2000 CLonlee, Ierse vlag.
2003 Globia geregistreerd in Kingston.
In 2013 lezen we dat zij met de brug tussen Lolland en Falster - Denemarken in aanvaring is geweest op een reis van Aarhus naar Nykøbing.
 

Globe nr. 5 - 1994
 

Globe (5), callsign PDKE, gebouwd als Comtesse in 1994.
Eigenaren 4 x Beck Globecka, Tribecka, Nobecka, Vebecka met een 2000 pk Mak motor, speed 12 knoop, lengte 99 m, breedte 16 m, laadvermogen (DW) 6600 ton.
Toen zij in 2003 van Merweship BV werd kreeg zij de naam Comtesse weer.

 
Als Comtesse
 
 
2004 Noorse vlag, haar naam Aasli.
2011 Nog als Aasli maar dan met Gibraltar als thuishaven, Noorse eigenaren.

 
Als Aasli
Foto Fred Janssen

Epiloog:
70 jaar Beck met de scheepsnaam Globe.
Van 250 ton laadvermogen, 120 pk met 8.5 mijl als snelheid, naar 6600 ton laadvermogen, 2000 pk met 12 knopen op de scheepslog.

Volgende week is er weer een blog waar het stof van de letters afgeveegd moest worden, dus nostalgie met de meiden...
 
Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 
 
 

 

woensdag 22 maart 2017

Voorjaar

 


Dit zag ik vanmorgen vanuit mijn bed toen ik het gordijn even opzij schoof. Voorjaar in Hoting na een dagje sneeuw. Afgelopen zondag waren we de hele dag buiten in de zon (en sneeuwlandschap) in een fleecetrui, dronken we buiten onze koffie, aten er onze lunch en later ook nog aan de thee buiten. Vandaag zou het ook zonnig moeten worden, maar om kwart voor acht zag het daar dus nog niet naar uit!

Tot morgen!

Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 
 




donderdag 16 maart 2017

De vijf schepen met de naam "Globe" van redersfamilie Beck uit Groningen, 1861 - 2003 DEEL 1


Deze keer vijf schepen van de familie Beck die gevaren hebben onder de naam Globe in twee delen.

Zoals gebruikelijk zijn de foto’s van de schepen van Beck afkomstig uit de collectie van Douwe Jorritsma, 1e machinist bd van Beck’s scheepvaartvloot.

Deel 1 van 2, de eerste twee schepen met de naam Globe.

 
Globe - bouwjaar 1933

 
Globe (1) was een van de Groninger ‘little grey devils’*, callsign PEJD, type gladdekker.
Gebouwd in 1933 voor Johannes Beck** (Ome Jannes). Zij had een motorvermogen van 120 pk geleverd door een 4 cilinder Brons, speed 8.5 knoop, lengte 36 m, breedte 6.50 m, laadvermogen (DW) 250 ton.
In 1937 deed Ome Jannes haar weer van de hand, ze kreeg de naam Alk, behield wel haar Nederlandse vlag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog 1940 – 1945 voer zij voor het Ministerie van Oorlog vanuit London.
1954 Had zij de naam Sundia op haar achterschip en wapperde de Zweedse vlag.
1957 Voer zij weer rond onder de naam Globe, maar wel onder de Zweedse vlag.
1959 Zien we haar terug als Leila Chris met een Deense vlag.
1960 Birte Halsk onder Deense vlag.
1998 Lezen we in een Deense gazet dat er nabij het Deense eiland Anholt de grind-/zandzuiger Hansia is gezonken op diep water, bemanning gered. Het bleek hier om de oude Globe PEJD te gaan. Men had haar in 1964 omgebouwd tot een vaartuig dat dienst was gaan doen als een grind-/zandzuiger. De Deense eigenaren hadden haar toen gelijk maar verlengd tot 46 m. In haar bestaan heeft men de motor wel twee maal vervangen door een 200 pk Alpha.
Deze dame van Ome Jannes is maar liefst 65 jaar oud geworden maar de Beck's zijn altijd voor degelijkheid gegaan.
 
* The grey devils - Een scheldwoord ontstaan rond 1850.
Werd gebruikt door de Engelse reders die ook hun geld probeerden te verdienen in de ‘hometrade’. Het waren veelal grijs geschilderde kleine volpower motorscheepjes van een kapitein eigenaar uit de provincie Groningen. Deze kapiteins waren wel de grondleggers voor de kleine vaart.
 
** Johannes Beck (Ome Jannes). Een kapitein eigenaar. Met één been zeeman, met het andere was hij binnenschipper. Geen bestemming was hem gek genoeg ook al moest hij twee mijl achter uit varen om op zijn bestemming te komen, bijv. naar Old Harbour bij Hull aan de rivier de Humber (UK).
 

Globe - bouwjaar 1938
 

Globe (2) callsign PEJC, type raised-quarterdekker.
In de vaart gekomen in 1938 voor Johannes Beck (Ome Jannes). Motor een 240 pk 4 cilinder Brons, speed 8.5 knoop, lengte 39 m, breedte 7.50 m, laadvermogen (DW) 390 ton.
1941 In dienst van de Kriegsmarine onder Duitse vlag.
1944 Tengevolge van een geallieerde aanval gezonken nabij Kamperland in het Veerse Gat*, toen een zijtak van de Oosterschelde.
 
* Na de afsluiting door de Deltawerken 1961 kreeg het de naam Veerse Meer.
 
Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 
 

donderdag 2 maart 2017

Boven het Noordzeekanaal, de toegift

Uit de Reeks F.L. Woodleg maar dan anders: verhaal 4 van 4.

De toegift over het een en ander...
Zoals het Woodleg betaamt altijd iets over schepen, ze zijn toch vrouwelijk?
Periode 2006 – 2009.

 
De schepen van de firma Spaansen en die van de Vries & van de Wiel zijn beunschepen. Beunschepen zijn schepen die zijn uitgevoerd met een dubbele wand.
De dubbele wand dient voor drijfvermogen als het schip volledig met zand geladen wordt tot aan zijn merken.
Enkele schepen van Spaansen, evenals die van de Vries & van de Wiel, hebben de mogelijkheid zichzelf vol te zuigen met zand. De schepen die dit niet kunnen worden geladen via een zandzuiger.
Had men zand uit de Waddenzee, dan moesten de schippers het zand tijdens de reis naar de losplaats spoelen met zoet water uit het vaarwater.
 
 
Grinza van de Vries & van de Wiel



Zandexpres van Spaansen
 
 
Zandzuiger binnenwateren
 
 
De Ark is in de haven van Schagen gebouwd, de bouwer Johan Huiberts gebruikte 1200 bomen voor de spanten, dekbalken en planken voor dek en romp. De buitenkant (romp) is van ruw grenen hout gemaakt wat haar die grijze kleur geeft.
Het geheel staat op pontons.
 
 
Johan Huiberts voor zijn Ark van Noach in Schagen
 
 
Johan Huiberts (aannemer/timmerman) uit Broek op Langedijk begon ermee in 2001 nadat hij een (natte) droom had gehad waarin Nederland onder water liep. Hij zag het als een teken van God. Had Noach deze boodschap ook niet in een droom gekregen van onze lieve Heer?
De afmetingen zijn 70 x 9 meter met een hoogte van 13 meter. De ark heeft drie dekken.
Zij gooiden haar trossen los op 27-08-2007, met behulp van twee sleepboten ging ze naar Rotterdam. De sleep deed er drie dagen over om in de Maasstad af te meren. Haar reis ging via Alkmaar, Zaandam, dwars door Amsterdam en bij Gouda de Hollandse IJssel op.
In 2010 deed hij de Ark over aan Aad Peters die er een verhalenschip van maakte.
Huiberts was een grotere Ark aan het bouwen.


 
De ark van Noach in de haven van Oslo na de aanvaring
 

In juni 2016 las ik in een Zweeds Dagblad dat de ‘Ark van Noach’ uit Schagen in de haven van Oslo in aanvaring was geweest met ms Nornen van de Noorse kustwacht. Geen gewonden, de Ark zou voor reparatie naar Hamburg worden gesleept.


 
De haven van Middenmeer


In de haven van Middenmeer konden vrachtschepen komen van rond de 350 ton. Ik zag ook eens een oude bekende de Kapiteinslichter* uit de Amsterdamse haven.
 
 
Voorbeeld van een Kapiteinslichter, hier in de Braaksluis

 
* Een Kapiteinslichter noemt men een klein binnenschip waarin de restjes graan (het aanveegsel uit de ruimen van diverse zeeschepen) gaan. Een extra (zwart) zakcentje voor de havenarbeider.
Kleine graanhandelaren kopen dit zwarte graan graag op.

Next story: 5 x Globe.

Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg


 

woensdag 1 maart 2017

Hoting - 1 maart 2017


Vanmorgen vroeg na een etmaal met hevige sneeuwval dat 30 - 40 cm gaf...

 
De trap naar de voordeur alweer vol gesneeuwd.
Was de vroege avond ervoor nog gedaan en het is nog wel aan de luwe kant.
Er was aardig wat wind bij waardoor het minder dik op de daken ligt.
 

Klik maar op de foto voor groter beeld, is veel mooier...
Van dezelfde plek naast het huis genomen, maar dan
richting gastenhuis, werkplaats en het bos.
 

 
Dit juist van de andere kant, rechts gastenhuis en werkplaats, links achterkant huis.
Morgen komt de schoorsteenveger, dus de trap op het dak naar de schoorsteen
 moest ook nog schoongemaakt worden anders maakt hij rechtsomkeerd. Is gelukt.
Morgen nog een dag met sneeuw en daarna wordt het toch nog weer koud met veel zon.
 
Hoe is het weer bij jullie deze week?
 
Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
p.s. morgen de beloofde toegift op de wekelijkse reeks.
 
 
 

donderdag 23 februari 2017

Boven het Noordzeekanaal, in dienst bij SWETSODV 2


Uit de Reeks F.L. Woodleg maar dan anders: verhaal 3 van 4.

In dienst bij SWETSODV: Kolhorn met haar sluizen & bruggen.

Periode 2006 – 2009

 
Braaksluis


De dag na het Schagerkanaal ging ik me melden bij de Braaksluis in Kolhorn, hier werd ik door dezelfde ex-marineman ingewerkt voor deze Braaksluis en voor de Molenkolksluis.
Diensttijden 09.00 - 12.00 uur.
12.00 -13.00 uur lunch.
Om 19.00 uur de computer afsluiten en de sluiswachtersgebouwen op alarm. Op de Braaksluis was die vast aan de dienstwoning en was tevens de centrale meldkamer met computer. Alle 'schuttingen' moesten hier worden ingevoerd, ook die met betrekking tot de Molenkolksluis.
 
 
Molenkolksluis
 
Molenkolksluis

Molenkolksluis


De dag die hier op volgde moest ik me melden bij de vaste medewerker van de provincie die op de Braaksluis woonde.
We gingen naar de Westfriese sluis, het computercenter was in een net opgeleverd gebouw op de sluis. De dag begon met koffie zetten. De Westfriese sluis heeft een verval van vijf meter richting Middenmeer. Op de sluis had men nog een met de hand bediende ophaalbrug, een bijbehorende taak van de sluiswachter. 'De brug in de Schagerweg, de Waardbrug over het Waardkanaal en het vaarwater tussen het Amstelmeer en het Kolhornerdiep behoort ook bij je taak,' vertelde hij me. 'Er staat een dienstfiets tot je beschikking voor als er een draai wordt gevraagd.'
Dezelfde draai-/werktijden als op de overige sluizen van Kolhorn.
 


Westfriese sluis gezien vanaf Middenmeer

 


Aan de natte sluiswanden is goed het hoogteverschil van het water te zien.
Er moeten toch enorme krachten op de deuren staan.
 

In april 2011 sprak ik de sluismeester van de provincie nog eens en hij vertelde toen dat alle sluizen van Kolhorn werden bediend op afstand vanuit de Westfriese sluis. Nog even dan ging hij ook met pensioen, zijn opvolger zou een uitzendkracht zijn van SWETSODV.
De dag erna werkte deze sluis-/brugwachter me nog in voor de bruggen gelegen bij het dorp Middenmeer.
De Alkmaarderbrug was de centrale van deze twee bruggen. De andere brug lag over de Slootvaart. Hier ging men met de dienstauto naartoe als er een draai werd gevraagd.
 
 
Alkmaarderbrug in Middenmeer



De Roskamsluis deed weer een ander sluismeester van de provincie die vier maanden later met pensioen zou gaan. In de periode april - oktober een makkie op deze sluis. Hier waren de schuttingstijden gelijk aan die van Kolhorn.


 
Roskamsluis


De Omval is het vaarwater tussen de Roskamsluis en de Braaksluis.
 
 
Foto uit het archief van het Zijper museum
 

Op de foto binnenvissers vader en zoon Boerdijk bezig op de Omval voor de Braaksluis richting Winkel. De zoon heeft nu een goede viswinkel in Dirkshorn, zijn gebakken kibbeling kent men in de wijde omgeving.
In de periode april - oktober was Kolhorn opgedeeld in de Braaksluis met de Molenkolksluis, deze werden door één sluiswachter bediend. Die reed na oproep in een wagen van de provincie naar een van de beide sluizen om ze te bedienen.
De Westfriese sluis met twee bruggen had in de periode april - oktober ook haar eigen sluis-/brugwachter.
Middenmeer met haar Alkmaarder brug en met de brug over de Slootvaart had ook haar brugwachter in de periode april - oktober.
Als de winterbediening zijn intrede deed in oktober, dan deed de medewerker van de provincie die op de Braaksluis woonde deze bruggen t/m maart. Deed dan de sluizen en bruggen in het bovengenoemde gebied in zijn eentje op werkdagen.
De beroepsvaart moest zich wel 24 uur van tevoren melden voor een doorvaart of schutting. Hij vertelde me dat er dagen waren dat hij 250 km reed. Ik heb hem enkele dagen in de winterperiode mogen vervangen doordat hij was aangereden in diensttijd. Ook hij is nu met pensioen. Hopelijk laat de provincie hen nog lang op de sluis wonen.
 
Terugdenkend aan de Braaksluis... Op verjaardagen had zijn vrouw heerlijke eigengebakken appeltaart, er was altijd een stuk voor de dienstdoende sluiswachter. Het was afwisselend werk op de sluizen en bruggen in de Kop van Noord-Holland in de zomermaanden.
 
Volgende keer de afsluiter, een toegift.
 

Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 
 
 


donderdag 16 februari 2017

Boven het Noordzeekanaal, in dienst bij SWETSODV 1


Uit de Reeks F.L. Woodleg maar dan anders: verhaal 2 van 4.

In dienst bij SWETSODV: het Schagerkanaal

Periode 2006 – 2009


Stolperophaalbrug over het Schagerkanaal, heel wat uurtjes in dat brugwachtershuisje doorgebracht


 
Stolperbrug over het Noord-Hollands Kanaal, wordt bediend vanaf de Kooy

 
Mijn eerste inwerkochtend was op de bruggen over het Schagerkanaal, de Stolperophaalbrug en de Schagerbrug. De koffie stond klaar in het brugwachtershuisje bij de Stolperophaalbrug. Hier stond de computer waar alle openingen in moesten worden ingevoerd plus de gegevens van de schepen die passeerden. Voor de communicatie schip - brug op het vaarwater was er de VHF (marifoon). Deze bruggen draaiden in een tweeploegendienst, van maandag t/m zaterdag van 06.00 – 21.00 uur. De ochtenddienst van 06.00 – 14.00 uur of de middagdienst van 14.00 – 21.00.
Op zondag waren de draaiuren van 09.00 – 19.00 uur, je had dan de gehele periode dienst. Het was een druk bevaren kanaal op werkdagen, zand- en grindschepen van het bedrijf  Spaansen uit Winkel en de Grinza schepen van de Vries & de Wiel uit Schagen zag men veelvuldig op het kanaal. De zandschepen kwamen via Den Helder het Noord-Hollands Kanaal op met zand gewonnen uit de Waddenzee of op de Wieringer Vlaak (IJsselmeer). Het grind werd via Amsterdam aangevoerd via het Noord-Hollands kanaal. Het grind werd opgezogen van de grindbanken voor de Engelse Oostkust ruwweg gelegen tussen Harwich en Great Yarmouth. Dit werd door Engelse grindzuigers gedaan voor een bedrijf in de Amsterdamse Westhaven.
 
 
De Ark van Noach ligt voor de Stolperophaalbrug
 
 
De Ark van Noach, die in de haven van Schagen werd gebouwd, zag ik ook vertrekken. Zij paste maar net door de bruggen. Toen dit transport door het Schagerkanaal moest worden gesleept was de hoofdbrugwachter er bij, wij SWETSODV personeel verleenden assistentie en keken of er geen schade werd gevaren. De hoofdbrugwachter was er alleen voor het interview met RTV Noord-Holland.
 
 
Passen en meten...


Een leuk kort nieuwsverslag van 27 augustus 2007 dat te zien was bij RTVNH is HIER (klik) te zien, het betreffende stukje over de ark begint bij 12:55 minuten.

Tijdens de zondagsdienst zag je geen beroepsvaart, alleen een enkel jacht, de meesten konden onder de bruggen door.
Tijd voor de Zweedse cursus. Er stond een tv van de vaste hoofdbrugwachter die in dienst was van de Provincie, hij zag wel graag een bijdrage van het SWETSODV personeel. Om de Schagerbrug te bedienen kreeg je een kilometervergoeding.
O ja, de vaste brugwachter verwachtte wel dat je hem 20 minuten van te voren afloste, het was ook wel een zware intensieve baan natuurlijk, met een nog moeilijker opdracht: het op je kont zitten. De man geniet nu alweer zo’n 8 jaar van zijn pensioen. Zijn oude brug is gesloopt, er ligt een nieuwe die op afstand wordt bediend door de centrale post op de Kooysluis in Den Helder. Deze bedienden toen al de bruggen over het Noord-Hollands Kanaal tussen Alkmaar en Den Helder op afstand. De centrale post werd door twee man bediend, één voor Den Helder – Kooysluis – Brug Balgzandkanaal, de ander voor het stuk vaarwater De Kooy – Alkmaar. Op de zondagen, als ik dienst had op de Stolperophaalbrug, lunchten Gon en ik op de brug. Bijvoorbeeld een heerlijke friet met kroket uit de frituur van Schagerbrug die zij dan meebracht.


Schagerbrug
 

Geopende Kooysluis

 
Volgende week het vervolg van in dienst bij SWETSODV  -  Kolhorn met haar sluizen en bruggen.


Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg